Rodzice pytają czasem, czy istnieje lek, który sprawi, że dziecko zacznie mówić, albo terapia, która „wyleczy autyzm”. Takiej obietnicy nie powinniśmy składać. Autyzm jest stanem neurorozwojowym, a wsparcie dobiera się do potrzeb konkretnej osoby i jej rodziny.
Co jest celem wsparcia?
Pomagamy w porozumiewaniu się, uczestniczeniu w codziennych sytuacjach, samodzielności i dobrostanie. Cele powinny być użyteczne dla dziecka — na przykład przekazanie potrzeby przerwy, poproszenie o pomoc czy wspólna zabawa. Rozwijanie mowy może być jednym z celów, ale ważne są również gesty, obrazki i inne sposoby komunikacji.
Terapia nie jest „lekarstwem na autyzm”. Nie sprowadza się też do mozolnego powtarzania zadania aż dziecko je wykona. Wsparcie uwzględnia zainteresowania, komfort, profil sensoryczny, otoczenie i możliwości rodziny. Efekty i tempo zmian są różne; nie można gwarantować określonego poziomu funkcjonowania.
Czy leki mogą mieć miejsce w opiece?
Tak — lekarz może zalecić leczenie konkretnych problemów współwystępujących, np. padaczki lub innych rozpoznanych trudności zdrowotnych. Dobór postępowania zależy od wskazań i indywidualnej oceny. Leki nie zastępują wsparcia komunikacji i nie są ogólnym sposobem usunięcia cech autyzmu.
Nie można zapewniać, że środek uspokajający czy suplement „nie zaszkodzi”, także gdy jest pochodzenia roślinnego. Znaczenie mają wiek, dawka, przeciwwskazania i inne leki. Nie dobieraj preparatu na rozwój mowy ani „wyciszacza” bez konsultacji z lekarzem. Nazwa produktu i hasło reklamowe nie są dowodem skuteczności.
Utrata mowy nie jest powodem do samego uspokajania
Jeżeli dziecko przestaje używać słów, gestów lub innych umiejętności, które wcześniej miało, potrzebna jest szybka konsultacja pediatryczna i dalsza diagnostyka dobrana do sytuacji. Nie tłumaczymy regresu wyłącznie „buntem” i nie czekamy, czy preparat uspokajający go rozwiąże. Regres może mieć różne przyczyny — sam w sobie nie potwierdza autyzmu.
Od czego zacząć?
Zapisz, co zmieniło się w funkcjonowaniu dziecka i od kiedy. Omów obawy z pediatrą oraz specjalistą zajmującym się rozwojem i komunikacją. W razie podejrzenia autyzmu potrzebna jest odpowiednia ocena diagnostyczna. Pomoc w codziennym porozumiewaniu się można dobierać również podczas procesu diagnostycznego. Przeczytaj też o sygnałach do konsultacji.