Zauważasz, że Twoje dziecko podczas zabawy, oglądania bajek czy snu często ma otwartą buzię? A może oddycha przez usta, mimo że nie ma kataru? Wielu rodziców traktuje takie zachowanie jako niegroźny nawyk. Tymczasem może ono być sygnałem, że warto przyjrzeć się sposobowi oddychania i pracy mięśni twarzy dziecka.
Dlaczego dziecko ma otwartą buzię i kiedy warto zgłosić się do specjalisty?
Dlaczego dziecko ciągle ma otwartą buzię?
Otwarta buzia u dziecka nie zawsze oznacza problem. Może pojawić się podczas intensywnej zabawy, wysiłku fizycznego czy infekcji.
Warto jednak zwrócić uwagę, jeśli dziecko przez większość dnia pozostawia usta rozchylone, nawet kiedy spokojnie siedzi, bawi się lub ogląda książeczkę.
Przyczyn takiego zachowania może być kilka:
- Utrudnione oddychanie przez nos – związane np. z alergią, przewlekłym katarem lub powiększonym migdałkiem gardłowym.
- Nieprawidłowa pozycja spoczynkowa języka – język zamiast przyjmować odpowiednią pozycję w jamie ustnej, może spoczywać nisko lub między zębami.
- Trudności w pracy mięśni warg i twarzy – dziecku może być trudno swobodnie utrzymywać wargi złączone.
- Utrwalony sposób oddychania i układania ust – niekiedy nawyk pozostaje nawet po ustąpieniu pierwotnej przyczyny.
Dlatego zamiast stale przypominać dziecku „zamknij buzię”, lepiej sprawdzić, dlaczego utrzymuje ją otwartą.
Dziecko oddycha przez usta – czy to powód do niepokoju?
W czasie odpoczynku, przy drożnym nosie, naturalnym sposobem oddychania jest oddychanie przez nos.
Jeżeli dziecko regularnie oddycha przez usta, warto ustalić przyczynę. Długotrwałe oddychanie przez usta może współwystępować z nieprawidłową pozycją języka, trudnościami w pracy mięśni twarzy oraz niektórymi wadami zgryzu.
Nie oznacza to jednak, że każde dziecko oddychające przez usta ma zaburzenia miofunkcjonalne.
Najważniejsze jest sprawdzenie, czy nos pozostaje drożny i czy dziecko potrafi swobodnie przez niego oddychać.
Przy utrzymujących się trudnościach pomocna może być konsultacja pediatryczna lub laryngologiczna. Jeżeli towarzyszą im nieprawidłowości dotyczące języka, warg czy połykania, warto również rozważyć diagnozę neurologopedyczną.
Dlaczego dziecko śpi z otwartą buzią?
Rodzice często zauważają otwartą buzię dopiero wtedy, gdy dziecko zasypia.
Sporadyczne spanie z rozchylonymi ustami nie musi oznaczać zaburzenia. Jeśli jednak dzieje się tak regularnie, należy zwrócić uwagę na sposób oddychania podczas snu.
Szczególnie ważne są dodatkowe objawy, takie jak:
- częste chrapanie,
- niespokojny sen,
- trudności z oddychaniem przez nos,
- wyraźne przerwy w oddychaniu podczas snu,
- nadmierna senność lub zmęczenie w ciągu dnia.
Takie objawy mogą wskazywać na zaburzenia oddychania podczas snu i wymagają oceny lekarskiej. W przypadku podejrzenia bezdechu sennego sama terapia miofunkcjonalna nie zastępuje diagnostyki medycznej.
Co wspólnego ma otwarta buzia z pracą języka?
Więcej, niż mogłoby się wydawać!
Język odgrywa ważną rolę nie tylko podczas mówienia. Uczestniczy również w połykaniu, żuciu i utrzymywaniu prawidłowej pozycji spoczynkowej narządów jamy ustnej.
Kiedy dziecko przez dłuższy czas utrzymuje otwartą buzię, język może przyjmować niską lub wysuniętą pozycję. Takie wzorce bywają związane z tzw. zaburzeniami miofunkcjonalnymi.
To nieprawidłowości dotyczące sposobu pracy mięśni języka, warg, policzków i żuchwy.
Mogą objawiać się między innymi:
- wysuwaniem języka między zęby,
- nieprawidłowym połykaniem,
- trudnościami w gryzieniu i żuciu,
- niektórymi wadami wymowy, np. seplenieniem,
- trudnością w utrzymywaniu prawidłowej pozycji spoczynkowej języka i warg.
Nie wszystkie te objawy muszą występować jednocześnie.
Jak sprawdzić, czy dziecko potrzebuje diagnozy miofunkcjonalnej?
Przyjrzyj się dziecku podczas zwykłych codziennych czynności.
Czy podczas zabawy często ma otwartą buzię? Czy potrafi swobodnie oddychać przez nos? Czy podczas mówienia albo połykania wysuwa język między zęby? Czy zdarza mu się mieć trudności z gryzieniem lub żuciem pokarmów?
Jeżeli zauważasz takie zachowania regularnie, warto omówić je ze specjalistą.
Diagnoza miofunkcjonalna pozwala ocenić, jak pracują mięśnie twarzy i jamy ustnej dziecka oraz czy potrzebują dodatkowego wsparcia.
Podczas spotkania neurologopeda przygląda się między innymi pozycji spoczynkowej języka i warg, sposobowi połykania, ruchomości języka oraz funkcjom związanym z mówieniem i jedzeniem. Przeprowadza też wywiad dotyczący sposobu oddychania i codziennych nawyków dziecka.
W razie potrzeby może zalecić dodatkową konsultację, np. u laryngologa lub ortodonty.
Czy otwarta buzia zawsze oznacza konieczność terapii?
Nie. Diagnoza nie oznacza automatycznie rozpoczęcia terapii.
Jej celem jest przede wszystkim ustalenie, czy obserwowane zachowania mieszczą się w granicach rozwoju dziecka, czy też wymagają dalszej oceny lub odpowiednio dobranych działań.
Czasami konieczne jest najpierw leczenie przyczyny utrudnionego oddychania przez nos. W innych przypadkach wskazana może być terapia miofunkcjonalna, podczas której dziecko uczy się prawidłowych wzorców pracy języka, warg i innych mięśni jamy ustnej.
Ważne, aby postępowanie było dostosowane do przyczyny trudności oraz wieku i możliwości dziecka.
Diagnoza miofunkcjonalna w Katowicach – gabinet PAPUGA
Jeśli Twoje dziecko często ma otwartą buzię, oddycha przez usta lub zauważasz nieprawidłową pracę języka, warto sprawdzić, z czego mogą wynikać te zachowania.
W gabinecie PAPUGA w Katowicach możesz skonsultować rozwój funkcji oralnych swojego dziecka i dowiedzieć się, czy potrzebuje ono dalszej diagnozy lub terapii.
Nie musisz samodzielnie oceniać, czy otwarta buzia to tylko nawyk, czy objaw trudności.
Umów dziecko na diagnozę miofunkcjonalną i dowiedz się, jak wspierać prawidłową pracę jego języka, warg i mięśni twarzy.
Gabinet logopedyczny PAPUGA – Katowice.