„ROZWÓJ DZIECKA OD A DO Z” część 1

Jak rozwija się dziecko od pierwszych dni życia? Jak stymulować jego rozwój? Odpowiedź w tekście.

Maleństwo przychodzi na świat, co dalej…

Mózg niemowlaka

  • Dziecko rodzi się z pewnym bagażem genetycznym, jednak wychowanie, a więc wszystkie czynniki pochodzące ze środowiska zewnętrznego ułatwią dziecku zdobywanie kolejnych etapów rozwoju.
  • Dziecko, już od pierwszych dni życia odbiera wszystkie bodźce i zaczyna je analizować. Mózg jest bombardowany przez dźwięki, obrazy i ruchy, zaczyna kształtować się sieć neuronalna, która ukierunkuje rozwój dziecka.
  • Dziecko rodzi się z dość pokaźną grupą neuronów, które jednak po przyjściu Malucha na świat potrzebują usystematyzowania, dalszej specjalizacji i połączeń z innymi, aby mógł wytworzyć się pełen system, czyli dojrzały mózg. Bardzo ważna w tym czasie jest odpowiednia stymulacja dziecka.

Plastyczność mózgu niemowlaka

Okres niemowlęctwa to czas, kiedy mózg jest najbardziej plastyczny i podatny na wszystkie doświadczenia, zarówno te pozytywne, jak i negatywne. Właśnie w tym okresie wpływ doświadczeń organizuje drogi i ośrodki nerwowe, które będą określać nasze funkcjonowanie w dalszym życiu.

Aby mózg dziecka mógł się rozwijać prawidłowo, musi ono doświadczać odpowiednich bodźców zmysłowych, które będą pobudzały neurony do działania, i tu właśnie zaczyna się rola otoczenia – rodziców, babć, dziadków i cioć. Zaś brak odpowiednich doznań, w okresie największej chłonności zmienia procesy rozwoju neuronalnego dziecka, hamuje rozwój poznawczy.

Mózg rozwija się krok po kroku, czyli jak? 

Mózg dziecka rozwija się sekwencyjne, tzn. że pewne aktywności właśnie w okresie niemowlęctwa, nie później, są niezbędne to prawidłowego dojrzewania układu nerwowego, nie da się pewnych etapów pominąć, przeskoczyć. Krok po kroku dziecko uczy się nowych umiejętności.

Doświadczenia, które dajemy maleństwu budują „szkielet” jego mózgu.

Tworzą go, zmieniają, kształtują.

Odruchy, które posiada niemowlak:

Dziecko posiada odruchy, niektóre z nich w późniejszym etapie rozwoju zanikają, dodatkowo mamy już początki rozwoju mowy, budują się zachowania społeczne, a dziecko zdobywa coraz więcej zdolności percepcji wzrokowej i słuchowej.

Odruchy:

  1. Odruch Moro – kiedy dziecko usłyszy głośny, nagły dźwięk, przestraszy się, natychmiast rozprostowuje rączki i nóżki, zaś później przyciska rączki i nóżki do siebie.
  2. Odruch chwytny – Maluszek zaciska palce na kciuki dorosłego lub na innych przedmiocie, robi to z bardzo dużą siła.
  3. Odruch marszu automatycznego – dziecko podtrzymywane w pozycji pionowej, kiedy dotyka stopami podłoża, zaczyna wykonywać ruchy nóżkami, jakby chodziło.
  4. Odruch Babińskiego – łaskotanie podeszwy stopy dziecka powoduje, że małe palce się zegną do środa, zaś duży palec wygina się do góry.
  5. Odruch Rootinga – jest to odruch poszukiwana piersi,  dziecko muśnięte w policzek, odwraca główkę, otwiera usta gotowe do ssania.

Percepcja wzrokowa niemowlaka

Percepcja wzrokowa noworodka nie jest jeszcze w pełni rozwinięta, dziecko widzi kontrastowe kolory: czarny, żółty, czerwony i biały, nie widzi jeszcze szczegółów. Potrafi już podążać wzrokiem za przedmiotami, właśnie w tych kontrastowych kolorach.

Na zdjęciu Córeczka Magdaleny Rybki, która intensywnie ćwiczy percepcję wzrokową.

Jak stymulować wzrok niemowlaka?

Pomoce, które są dostępne na rynku:

Plansze, które możemy prezentować dziecku, rozkładać w łóżeczku, czy pozawieszać na sznurkach. Karty dobrze jest umieścić  po prawej lub lewej stronie główki dziecka, aby oglądając je ćwiczyło obroty i dźwiganie głowy :)

Na zdjęciu powyżej Magda ćwiczy z „Serią Dobra Książeczka”, a jej opis znajdziecie na blogu logopedarybka.pl.

Możecie również sami wykonać takie plansze i pokazywać Maluchowi. Ważne, aby karty były w kontrastowych kolorach.

Warto kłaść Maluszka, tak aby widział naszą twarz i mówić do niego jak najwięcej, śpiewać piosenki robić zabawne miny.  Mamy powinny malować usta czerwoną szminką, która również dobrze przykuwa uwagę dziecka i działa stymulująco.  W takiej pozycji możesz również bawić się w dzieckiem w zabawy typu: A kuku! Jest to zabawa wskazana już od pierwszych miesięcy życia.

Chroń Maleństwo przed hałasem.

Masuj, noś i kołysz, czyli motoryka duża

Podczas kąpieli, zmieniania pieluszki, ubierania czy wspólnych zabaw jak najwięcej dotykaj, masuj ciało dziecko. Na początku mogą to być krótkie kilkuminutowe sesje, aby dziecko oswoiło się z dotykiem, potem warto je wydłużać.  Warto również ustalić stałą porę masowania, np. po kąpieli podczas smarowania dziecka oliwką.  Zacznij od stóp, które są najmniej wrażliwe.

Kołysz, nie potrząsaj.

Kładź dziecko na brzuszku, aby ćwiczyło motorykę i podnosiło główkę. Pokazuj mu wtedy karty z kontrastowymi kolorami, aby podążało za nimi wzrokiem.

Kładź dziecko na plecak i motywuj do obracania się na bok. U niektórych dzieci ta umiejętność pojawia się już w pierwszych tygodniach życia. Warto obserwować maleństwo, aby podczas intensywnych obrotów nie zrobiło sobie krzywdy.

Warto zadbać, aby dziecko poznawało otaczający go świat, dlatego noś go w takiej pozycji, aby widziało to co dzieje się dookoła.

Kładź ciekawe zabawki w bliskiej odległości, aby dziecko mogło chwytać.

Zabierz dziecko na basen, to dobry czas na rozpoczęcie przygody z wodą.

2,3 miesiąc to czas, kiedy pojawia się uśmiech. Początkowo jest to tylko grymas twarzy, jednak są to początki rozwoju emocjonalnego i poznawczego.

Mowa niemowlaka

Dziecko w okresie od urodzenia do 3 miesiąca życia wydaje głównie dźwięki gardłowe typu: kli, gli, agu, kha, gha, ka. Jest to etap głużenia. Jednak z tygodnia na tydzień w słowniku dziecka zacznie pojawiać się coraz więcej zbitek literowych, które potem zamienią się w gaworzenie.

Aby stymulować funkcje słuchowe należy wkładać dziecku do rąk grzechotki, dzwonki czy inne zabawki wydające naturalne dźwięki i stymulować, aby bawiło się nimi, czy potrząsało. Zabawkom grającym mówimy nie.  Prezentuj dziecku wyrażenia dźwiękonaśladowcze, czyli: IHA, MU, KOKO,MIAU, CHAU CHAU itd.

Mów do dziecka jak najwięcej: „Teraz mam założy czapeczkę i pójdziemy na spacer”, ”Adaś je, mama patrzy”.

Stymuluj orientację przestrzenną i umiejętność poszukiwania źródła dźwięku. Stań w niewielkiej odległości i zagrzechocz grzechotką. Sprawdź czy dziecko odwraca głowę. Z czasem możesz zwiększyć odległość.

  

Jak stymulować percepcję dotykową dziecka?

Wkładaj dziecku do rączek zabawki o zróżnicowanych fakturach, może to być coś miękkiego, pluszowego, coś z futerkiem. Niech dotyka i bawi się kawałkami materiałów i sprawdza. Maluszek musi poznawać bodźce dotykowe, aby jego mózg mógł nauczyć się odbierać wrażenia dotykowe.

Mózg dziecka w pierwszych miesiącach życia dziecka jest wrażliwy na wszystkie doświadczenia, zarówno te pozytywne, jak i negatywne. Dostarczanie dziecku dużej ilości odpowiednich stymulacji w odpowiednim czasie pozwoli mu rozwijać się w szybkim tempie.

Drodzy Rodzice, powodzenia!

Dodaj komentarz